નવું સર્વિસનાઉસંશોધન વિશ્વાસ સાથે ભારતની ઝડપી AI રોકાણ વૃદ્ધિ અને AI સ્તરને નવી ઊંચાઈએ લઈ જવાની ગવર્નન્સ ફાઉન્ડેશન્સ એન્ટરપ્રાઈઝીસની જરૂરતો વચ્ચેનું અંતર ઉજાગર કરે છે.
ભારત, 8 સપ્ટેમ્બર 2026: ભારત તેની AI યાત્રાના નિર્ણાયક તબક્કામાં પ્રવેશી રહ્યો છે. તાજેતરમાં નવપ્રકાશિત ServiceNow Enterprise AI Maturity Index 2026 અનુસાર એન્ટરપ્રાઇઝ AI રોકાણ એક વર્ષમાં 119% વધ્યું છે, જે વૈશ્વિક સરેરાશ 110% કરતાં વધારે છે. 2027 સુધીમાં AI સરેરાશ IT બજેટના પાંચમા ભાગથી વધુ હિસ્સો ધરાવશે એવો અંદાજ છે.
આ રોકાણ ગતિ વાસ્તવિક રાષ્ટ્રીય શક્તિઓ પર બનાવવામાં આવી રહી છે: વિશ્વસ્તરીય ડિજિટલ જાહેર માળખાગત સુવિધા, ઊંડી એન્જિનિયરિંગ પ્રતિભા અને વૈશ્વિક સ્તરે એન્ટરપ્રાઇઝ AI અપનાવવાના સૌથી ઝડપી દરોમાંનો એકછે. જોકેઆગામી તબક્કો સંસ્થાઓ AI કેટલું ઝડપથી અપનાવી શકે છે, તેની પર ઓછો અને તેઓ તેને કેટલા વિશ્વાસપૂર્વક સંચાલિત કરી શકે છે તેની પર વધુ આધાર રાખશે. આજેફક્ત 22% ભારતીય સાહસોમાં AI પરીક્ષણ, ઓડિટિંગ અને જોખમ-મૂલ્યાંકન પ્રક્રિયાઓ છે. આ અંતર પહેલાથી જ દેખાય છે: 54% ભારતીય સંગઠનો AI એજન્ટો તહેનાત કરી રહ્યા છે, પરંતુ ફક્ત 11% સ્વાયત્ત કાર્યપ્રવાહ તરફ આગળ વધ્યા છે. આ બતાવે છે કે ભારત ઝડપથી આગળ વધી રહ્યો છે, પરંતુ સ્પષ્ટ સાવધાની સાથે કે AIને સ્વતંત્ર રીતે ક્યાં કાર્ય કરવાની મંજૂરી આપવી જોઈએ. જમાવટ અને સ્વાયત્તતા વચ્ચેનો તફાવત ભારતીય વ્યાપાર આગેવાનો દ્વારા પ્રાથમિકતા આપવામાં આવતા વિશ્વાસ, જોખમ અને તૈયારીના વિચારને પ્રતિબિંબિત કરે છે:
- 60% લોકો પારદર્શિતા અને ખોટી માહિતીની સંભાવનાને ટોચનીAI વિચારણા તરીકે ટાંકે છે
- 55% નિયમનકારી અને પાલન જટિલતા તરફ નિર્દેશ કરે છે
- 50% લોકો ડેટા ગોપનીયતા અને સુરક્ષા ચિંતાઓને ઓળખે છે
એન્ટરપ્રાઇઝ દ્વારા તહેનાત કરાયેલા દરેક AI એજન્ટ ડેટા, સિસ્ટમ્સ અને નિર્ણયોની ઍક્સેસ ધરાવતી ઓળખ છે. આ એજન્ટોને ચલાવવા માટે ગવર્નન્સ બનાવવાથી ભારતીય સાહસો AI માટે મહત્ત્વપૂર્ણ કાર્યનો કેટલો ઝડપથી ઉપયોગ કરે છે તે નક્કી કરશે.
“ભારતે સાબિત કર્યું છે કે તે AI માટે એટલો પ્રતિબદ્ધ છે કે બહુ ઓછી બજારો તેની સાથે મેળ ખાઈ શકે છે. આગામી છલાંગ ભારતીય સાહસો કેવી રીતે આ મહત્ત્વાકાંક્ષાને ગવર્નન્સ, કનેક્ટેડ ડેટા અને વર્કફ્લો સાથે જોડે છે, જેનાથી AI વધુ પરિણામલક્ષી કાર્ય કરી શકે તેના દ્વારા વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવશે. જે સંસ્થાઓ આ પાયા પહેલા બનાવે છેતેઓ ભારત માટે AI ના મૂલ્યના આગામી સ્તરને ઉજાગર કરશે,” એમ કુલમીત બાવા, મેનેજિંગ ડિરેક્ટર અને ગ્રુપ વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ, સર્વિસનાઉ ઇન્ડિયા અને SAARC દ્વારા જણાવવામાં હતું.
એ જ દિશામાં આગળ વધતો રાષ્ટ્રીય અભિગમ
ભારતની એન્ટરપ્રાઇઝ ગતિAI પ્રત્યે સમાન હેતુપૂર્ણ રાષ્ટ્રીય અભિગમ સાથે મેળ ખાય છે. દેશે એક સક્ષમ માળખું સ્થાપિત કરવા માટે વહેલાં પગલાં લીધાં છે – 2025માં અમલમાં આવ્યા હતા તે ડિજિટલ પર્સનલ ડેટા પ્રોટેક્શન એક્ટ અને DPDP નિયમોથી લઈનેફેબ્રુઆરી 2026માં AI ઇમ્પેક્ટ સમિટમાં શરૂ કરાયેલીAI ગવર્નન્સ માર્ગદર્શિકા, IndiaAI મિશન અને IndiaAI સેફ્ટી ઇન્સ્ટિટ્યૂટની સ્થાપના સુધી આ અભિગમ નવીનતાને સમર્થન આપે છે, જ્યારે સાહસો, પ્રતિભા અને ગ્રાહકો માટે વિશ્વાસ નિર્માણ કરે છે. સાહસો માટેઆ રાષ્ટ્રીય દિશા સાથે આંતરિક AI ગવર્નન્સને સંરેખિત કરવું ઝડપથી તૈયારીનું ચિહન બની રહ્યું છે – અને વહેલા આગળ વધનારાઓ માટેફાયદોછે.
તમે જે નથી કનેક્ટ કર્યું તેને તમે સંચાલિત કરી શકતા નથી
AI હવે ભારતના સરેરાશ IT બજેટના 16.6% હિસ્સો ધરાવે છે, જે 2027 સુધીમાં 21.3% સુધી વધવાનો અંદાજ છે, જે ઉદ્દેશનો સ્પષ્ટ સંકેત છે. તે ઉદ્દેશને સંચાલિત, વિશ્વસનીય AIમાં રૂપાંતરિત કરવું તેના નીચેના સ્તર પર આધાર રાખે છે: આજેફક્ત 18% ભારતીય સંગઠનોએ ખંડિત લેગસી સિસ્ટમ્સને એકીકૃત પ્લેટફોર્મ સાથે બદલી છેઅને AI-સક્ષમ વર્કફ્લોએ અભ્યાસમાં 100માંથી 41 સ્કોર કર્યા છે. કનેક્ટેડ વર્કફ્લો વિનાએવું કોઈ એક સ્તર નથી જેના દ્વારા AIનું નિરીક્ષણ, ઑડિટ અથવા સંચાલન કરી શકાય.
ભારતીય સાહસો જે પાયાને મજબૂત કરવા માટે કામ કરી રહ્યા છે તે છે:
- 74% ફ્લેગ ડેટા ચોકસાઈ, ઍક્સેસ અને મેનેજમેન્ટ એ ક્ષેત્ર તરીકે જેને AI માટે મજબૂત બનાવવાની સૌથી વધુ જરૂર છે
- 56% લેગસી સિસ્ટમ એકીકરણ તરફ નિર્દેશ કરે છે
આ ભારતના એન્ટરપ્રાઇઝ લેન્ડસ્કેપમાં વહેંચાયેલા પડકાર છે – ડિજિટલ-નેટિવ વ્યવસાયો ઘાતાંકીય વૃદ્ધિ માટે AIને ઉચ્ચ સ્તરે લઈ જતાં સ્થાપિત સાહસો સુધી જટિલ, સિલોડ કામગીરીનું ડિજિટાઇઝેશન કરે છે. બંને સમાન ઓપરેટિંગ સ્તર બનાવી રહ્યા છેઅને બંને તેને યોગ્ય રીતે મેળવવાથી લાભ મેળવશે. આ અંતરને દૂર કરવાથી ભારતનો એકંદર AI ગવર્નન્સ સ્કોર, જે હાલમાં 100 માંથી 55 છે, તે વિશ્વના AI આગેવાનોના સ્તરમાં પહોંચી જશે.
સંશોધન પર પોતાના વિચાર વ્યક્ત કરતાં ડેલોઈ ઈન્ડિયાના પાર્ટનર, ચીફ સ્ટ્રેટેજી અને ઈનોવેશન ઓફિસર અશ્વિન વેલોડીએ જણાવ્યું હતું કે, ‘‘ભારતમાં AI મેચ્યુરિટી નવા તબક્કામાં પ્રવેશ કરી રહી છે. ઉદ્યોગમાં AIને ઉચ્ચ સ્તરે લઈ જતી સંસ્થાઓ તરીકે કાર્યપ્રવાહ, નિર્ણયશક્તિ અને સંચાલન મોડેલોની નવી કલ્પના કરવાના વ્યક્તિગત યુઝ કેસની પાર તક જઈ રહી છે. આથી ડેટા, પ્રતિભા, શાસન અને જવાબદારી સહિત AIને ઉચ્ચ સ્તર લઈ જાય અને વિશ્વાસ નિર્માણ કરે તેવા પાયા તરફ તેટલું જ ધ્યાન રાખવાનું આવશ્યક છે.
એજન્ટિક AI નોંધપાત્ર રીતે આ પરિવર્તનને ગતિ આપશે, કારણ કે AI વધુ ગૂંચભર્યા કામને હસ્તક લઈ રહી છે અને વધુ સ્વાયત્તતા સાથે સંચાલન કરી રહી છે. સક્ષમ મૂલ્ય નિર્માણ કરતી સંસ્થાઓ AI કૃતિઓ વિશે સૂઝબૂઝપૂર્વક પસંદગીઓ કરે તેની સર્વોપરિતા રહેશે, જ્યાં માનવી નિર્ણાયકતા અને એકત્ર બંને કઈ રીતે કામ કરી શકે તેમાં ઉત્તમ મૂલ્યનો ઉમેરે કરે છે. એકંદરે AI મેચ્યુરિટી સંસ્થાઓ કઈ રીતે અલગ કામ કરે, નિર્ણય લે અને મૂલ્ય નિર્માણ કરે તે દર્શાવશે.’’
વળતરો વાસ્તવિક છે – અને 23 પોઈન્ટ ભારતને APACના AI પેસસેટર્સથી અલગ કરે છે
વળતરો પહેલેથી જ દ્રશ્યમાન છે. APAC પેસસેટર્સ જેમણે કનેક્ટેડ સિસ્ટમ્સ, વિશ્વસનીય ડેટા, મજબૂત શાસન અને એન્ટરપ્રાઇઝ-વ્યાપી વર્કફ્લો બનાવ્યા છે તેઓ આજે AI પર 149% ROI પ્રાપ્ત કરી રહ્યા છે – બે વર્ષમાં 181% સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે. તેઓ તેમના સાથીદારો કરતાં છ ગણા વધુ ઉત્પાદક છેઅને ભારતના 55/100 ની સામે AI ગવર્નન્સ પર 78/100 સ્કોર કરે છે.
“23-પોઇન્ટ ગેપ શરતભારત અને વિશ્વના AI નેતાઓ વચ્ચેનો તફાવત એ પાછળ પડવાની વાર્તા નથી – તે એક સૂચના છે. હમણાં જ શાસન સ્તર બનાવો, તમારા ડેટાને જોડો, અને AIને તે કાર્ય કરવા દો જે ખરેખર વ્યવસાયને આગળ ધપાવશે. આગામી 12 મહિનામાં તેની પર કાર્ય કરનારા સાહસો ભારતના AI દાયકાને વ્યાખ્યાયિત કરશે,”એમ કુલમીત બાવાએ જણાવ્યું હતું.
ServiceNow Enterprise AI Maturity Index 2026ના સંપૂર્ણ તારણો અને ભારતીય સાહસો તેમના AI પાયા કેવી રીતે બનાવી રહ્યા છે તેનું અન્વેષણ કરવા માટે.
== સમાપ્ત ==
